Hoe organisaties opschuiven van het ontwerpen van ruimtes naar het optimaliseren van prestaties met decision intelligence.

Workplace strategy ontwikkelde zich van tayloristische efficiëntiemodellen, gericht op simpele productiviteit, via kantoortuinen met de nadruk op kosten en ruimte, naar twee grote stromingen van de afgelopen twee decennia:

  • Activity-Based Working (ABW) — ruimte optimaliseren voor taken en efficiëntie.
  • Experience-Based Working (EBW) — de beleving en het welzijn van medewerkers verbeteren.

Beide zijn tot op zekere hoogte onderbouwd met onderzoek, maar putten uit een versnipperd geheel van disciplines en bewijs en zijn nooit grondig empirisch getoetst en geëvalueerd.

ABW en EBW hebben allebei hun critici en gebreken, die we kort bekijken. Zo wordt het verband tussen mobiliteit en ABW en de bereidheid van mensen om zich te verplaatsen vaak onderschat, wat volgens Leesman leidt tot een gebrek aan aansluiting tussen ABW-omgevingen en menselijk gedrag. Leesman vond ook dat te weinig keuze in passende ABW-werkplekken de ervaren productiviteit sterk drukt.

Decision-Based Working (DBW) ondervangt een deel van de kritiek op ABW en EBW, maar kent eigen beperkingen en obstakels. De effectiviteit van DBW hangt sterk af van de kwaliteit, volledigheid en integratie van de onderliggende data, en die zijn in veel organisaties nog versnipperd of inconsistent. Organisaties lopen tegen een gebrek aan kunde aan bij het duiden van inzichten en het omzetten daarvan in besluiten, zeker waar workplace, HR en vastgoed in aparte kolommen blijven werken. Er is ook een risico dat te veel nadruk op kwantitatieve gegevens de kwalitatieve en culturele nuances ondersneeuwt, terwijl die de uitkomsten in de werkomgeving sterk bepalen. DBW vervangt daarmee geen strategie of bestuurlijk oordeel, maar maakt die mogelijk, mits governance, afstemming tussen disciplines en doorlopende validatie op orde zijn.

De ontwikkeling van workplace strategy heeft het ontwerpen van werkomgevingen verder gebracht, maar de meest fundamentele vraag onbeantwoord gelaten: hoe neem je onderbouwde, objectieve werkplekbesluiten die kosten, beleving en prestatie in balans brengen?